Sa ciljem da se preduprijedi razvoj bolesti i potencijalna bolest otkrije u ranoj fazi, kroz obavljanje prevetivnih pregleda, 32 ordinacije širom Crne Gore obezbijedile su do 50 odsto niže cijene ultrazvučnih ili mamografskih pregleda, pregleda magnetnom rezonancom, kao i ginekoloških pregleda.

Od karcinoma dojke, koji je najčešća maligna bolest među svim ženama svijeta,  u Crnoj Gori godišnje oboli oko 300 žena, kazuju podaci Instituta za javno zdravlje. Ukoliko se ova maligna bolest otkrije u ranoj fazi, šanse za izliječenje su 90 odsto, zato je veoma važno ići na preventivne kontrole ili raditi samokontrole dojke.

Kod mnogih oblika bolesti i karcinoma, genetsko nasljeđe je važan faktor. Tako je i u slučajevima raka dojke. Geni odgovorni za nastanak karcinoma dojke su BRCA 1 i BRCA 2. Oni se nalaze u svim ćelijama, a njihova mutacija izaziva kancer dojke. Žene koje su naslijedile ove gene imaju 80 procenata šansi da će oboljeti od raka dojke. Najčešće se javlja nakon pedesete godine, ali i u tridesetim godinama.

NVO Brini o sebi, tokom oktobra  organizuje osmu kampanju za prevenciju karcinoma dojke pod nazivom „Pođi na kontrolu“. Aktivnosti ove kampanje usmjerene su na podizanje svijesti kod žena o brizi o sebi, o značaju preventivnih pregleda kroz redovne kontrole, veću informisanost o bolesti kroz edukacije, a sve u cilju smanjenja broja oboljelih žena i otkrivanje potencijalnih promjena u ranoj fazi. S obzirom na činjenicu da je kod žena često oboljenje i karcinom grlića materice, namjera kampanje je i da motiviše sve žene da obavljaju redovne ginekološke preglede.

,,Kako smo svjedoci da je ženama, posebno iz socijalno ugroženih porodica, prioritet da prvenstveno zbrinu djecu i porodicu, a sebe i svoje zdravlje stave na posljednje mjesto, NVO „Brini o sebi“ obezbijediće besplatne preglede za žene iz socijalno ugroženih porodica”, kazala je za Kombinat Ivona Dabetić, izvršna direktorica ove NVO.

Sa ciljem da se preduprijedi razvoj bolesti i potencijalna bolest otkrije u ranoj fazi, kroz obavljanje prevetivnih pregleda, 32 ordinacije širom Crne Gore obezbijedile su do 50 odsto niže cijene ultrazvučnih ili mamografskih pregleda, pregleda magnetnom rezonancom, kao i ginekoloških pregleda. Zdravstvene ustanove kod kojih građani mogu ostvariti ovaj popust nalaze se na linku.

Ove godine namjera im je, kako je kazala Dabetić, da osnaže žene da preuzmu zdravlje u svoje ruke, te da ne čekaju da obole pa tek onda pođu na pregled. Kampanjom se želi podići svijest kod žena da vode  računa o sebi – preventivno i na vrijeme.

,,Kroz ovogodišnju kampanju im poručujemo „Tvoje zdravlje je tvoja snaga“. Da bismo bile jake i uspješno prebrodile sve životne izazove, moramo voditi računa o svom zdravlju, sa posebnim akcentom na prevenciju” poručila je Dabetić.

Iz Instituta za javno zdravlje Crne Gore za Kombinat su kazali da ta institucija ima ulogu u koordinaciji i monitoringu sprovođenja skrining pregleda karcinoma dojke. Skrining program za rak dojke sprovodi se od 2015.godine na teritoriji četiri opštine i to u Podgorici koja čini trećinu stanovništva Crne Gore, Kolašinu, Danilovgradu i Cetinju sa tendencijom širenja na cijelu teritoriju naše države.

,,Ciljna grupa su osobe ženskog pola starosti 50-69 godina. Primarni skrining test je mamografija a nakon urednog mamografskog nalaza, žene se pozivaju na ponovni pregled za dvije godine. U slučaju postojanja suspektne promjene na mamografskom snimku, žene se upućuju na dodatnu dijagnostiku”, objasnili su iz pomenute institucije.

Dodaju da je, po evropskim smjernicama, cilj skrining programa da obuvati 70 odsto ženske populacije starosti od 50 do 69 godina, ali da je kod nas procenat obuhvata niži i iznosi , oko 35  odsto jer se ne sprovodi na cijeloj teritoriji Crne Gore. Još jedan razlog slabije obuhvaćenosti je i  zbog zdravstvene neprosvijećenosti stanovništva koja predstavlja veliku barijeru.

Prema podacima koje je IJZ dostavio Komibnatu, tokom 2019. godine, u sklopu skrining programa raka dojke u KCCG mamografski je snimljeno 4.015 žena. Tokom 2020. godine usljed COVID-19 pandemije manji broj žena je pregledano na mamografu, i to 1.631 žena. Tokom 2021. godine mamografski je snimljeno 1.512 žena.

IJZ će i ove godine realizovati niz aktivnosti povodom “Ružičastog oktobra” tj. mjeseca podizanja svijesti o karcinomu dojke koji će podrazumijevati informativno-edukativnu kampanju.

“Ovogodišnjom kampanjom obuhvatiće se dijelom i veoma osjetljiva populaciona grupa, a to su osobe sa ograničenjima u funkcionalnim sposobnostima. Konkretno, u saradnji sa Savezom slijepih Crne Gore, planirano je štampanje određenog broja lifleta na Brajevom pismu, kao i snimanje audio poruka vezano za prevenciju raka dojke”, najavili su iz IJZ.

Rak dojke i grlića materice nijesu samo fizički problemi već sa sobom donose i mnoge psihičke posljedice. Uzrokuju ih fizičke promjene na tijelu, odstranjivane dojke u nekim slučajevima, nemogućnost trudnoće i brojne druge okolnosti i procesi koz kroje pacijentkinje prolaze. To su samo neki od razloga zbog kojih postoji i psihološko savjetovanje dostupno na Institutu za onkologiju KCCG-a i rad sa psihologom oboljelih ali i članova njihovih porodica.

Glavni grad, Sekretarijat za socijalno staranje i Kuća zdravlja organizuju projekat pod nazivom ,,Držimo te za ruku” koji je počeo 17. oktobra i trajaće tri mjeseca. Građanke Podgorice imaju priliku da obave besplatan eho pregled koji će izvršiti specijalisti Poliklinike Filipović. Njihov kombi će obići više lokacija u gradu i obavljati preglede. Ukoliko ovaj pregled pokaže potencijalni problem kod nekih građanki one će moći da u narednih par dana urade mamogafsku i biopsijsku analizu, kao i psihološko savjetovanje, potpuno besplatno. Kombi će prvih deset dana biti ispred Kuće zdravlja, u ulici Novaka Miloševa broj 30, u Podgorici.   

„Zalaganje da pacijenti imaju dostupne savremene, takozvane inovativne terapije, koje su pomjerile granice u liječenju karcinoma, je naš prioritetan zadatak za koji moramo imati podršku svih donosioca odluka na nivou države ali i samih pacijenta kroz njihova udruženja.“, navodi doktorka Sanja Lekić, partnerka kampanje NVO Brini o sebi.