Danas se navršavaju 23 godine od kada je, tog četvrtka 1999. godine, započelo NATO bombardovanje Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), u čijem su sastavu bile Srbija i Crna Gora.

Povod za bombardovanje SR Jugoslavije progon Albanaca na Kosovu, ali optužba da je kao država krivac za neuspjeh pregovora u Rambujeu i Parizu – o budućem status pokrajine Kosovo i metohije  – a odluka o bombardovanju, po prvi put u istoriji, donijeta je bez odobrenja Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija (UN).

Naredbu o početku bombardovanja tadašnjem komadantu savezničkih snaga, Vesliju Klarku, izdao je generalni sekretar NATO-a Havijer Solana, koji je to saopštio 23. marta da bi, već sledećeg dana u 19.45, uslijedili prvi vazdušni udari krstarećim raketama i avijacijom po cijeloj teritoriji Crne Gore i Srbije.

Prva bomba pala je na kasarnu ,,Milovan Šaranović” u Danilovgradu i, tom prilikom, poginuo je vojnik Saša Stajić iz Beograda

Bombardovanje je trajalo 78 dana. U napadima je poginulo 1.008 pripadnika bezbjednosnih snaga, a ukupan broj civilnih žrtava se do danas ne zna.

Međunarodna organizacija Human rights watch, navodi da je poginulo između 489 i 527 civila.

Žrtve ,,Ujedinjene sile”

Osim vojnih, NATO je gađao i civilne ciljeve, a za to je, spekuliše se, koristio i zabranjenu municiju sa osiromašenim uranijumom.

Za 78 dana, koliko je bombardovanje trajalo, izvršeno je 2.300 vazdušnih udara na 995 objekata širom cijele teritorije SR Jugoslavije, a 1.150 borbenih aviona lansiralo je blizu 420.000 projektila – ukupne mase 22.000 tona.

NATO je lansirao 1.300 krstarećih raketa, izručio 37.000 ,,kasetnih bombi” od kojih je poginulo oko 200, a ranjeno više stotina osoba.

Tokom tih 11 nedjelja uništeno je 25.000 stambenih objekata, onesposobljeno 470 kilometara puteva i 595 kilometara pruga. Osim toga, oštećeno je 14 aerodroma, 19 bolnica, 20 domova zdravlja, a samo 14 tenkova, 17 oklopnih transportera i 20 artiljerijskih oruđa Vojske SRJ.

Bombardovanje je okončano potpisivanjem Vojnotehničkog sporazuma u Kumanovu, 9. Juna 1999. godine

Crna Gora moli za mir u Ukrajini

Povodom današnjeg sjećanja na žrtve NATO agresije, na svom Twitter profilu, oglasio se premijer Crne Gore, Zdravko Krivokapić, koji je istakao da je stradanje nevinih civila, nejači, djece, žena i staraca, škola, bolnica, puteva ii mostova, bilo gdje i bilo kada, stradanje cijelog svijeta.

,,Ovoga 24. marta, Murino, Podgorica, Danilovgrad, Bar..  Crna Gora moli za mir u Ukrajini i cijelom svijetu. Mir i pravda neupitni su temelji budućnosti i blagostanja(!)“, stoji u tvitu premijera Krivokapića.

CGO: Spriječiti politizaciju osjetljivih tema

Povodom godišnjice NATO bombardovanja, oglasio se i Centar za građansko obrazovanje (CGO) u čijem je saopštenju poručeno da samo sa ,,dgovornim pristupom tranzicionoj pravdi sprječavamo politizaciju osjetljivih tema prošlosti“.    

,,Crna Gora kao članica NATO-a ima obavezu da čuva sjećanje na sve žrtve intervencije i rata na Kosovu. Odgovornim pristupom tranzicionoj pravdi sprječavamo politizaciju osjetljivih tema naše prošlosti“, kazali su iz CGO-a.

Prema istraživanju ove organizacije iz 2021. godine, većina građana/ki ima stav o intervenciji, ali tek oko 20% njih zna da je u Crnoj Gori tada stradalo 7 osoba.

,,Odgovornim i multiperspektivnim obrazovanjem o osjetljivim temama gradimo društvo spremno da kritički sagleda sve aspekte sopstvene i regionalne prošlosti“, poručili su iz CGO-a.