U samo par dana iz Finske dobijamo informacije da ta zemlja završava proceduru ulaska u NATO pakt i da su građani, poslije dvanaest godina, dali povjerenje partiji desnog centra Nacionalna koalicija.

Na parlamentarnim izborima u Finskoj prvi put posle dvanaest godina pobijedila konzervativna, stranka desnog centra Nacionalna koalicija. Socijaldemokrate premijerke Sane Marin zauzele su tek treće mesto, iza konzervativaca i desničarske populističke partije Istinski Finci.

Posle preliminarnog prebrojavanja svih glasova, stranka desnog centra Nacionalna koalicija je dobila 20,8 odsto glasova i osvojili 48 mesta. Desničarski populisti (Istinski Finci), dobili su 20,1 odsto i 46 mandata, a socijaldemokrate 19,9 odsto i 43 mesta. Sane Marin je priznala poraz.

Uspon desnice, o NATO-u konsenzus

U susret izborima u FInskoj, dosadašnja premijerka Sana Marin koja se na na međunarnoj sceni smatra političkom superzvijezdom, dočekala je ove uzbore sa rejtingom u padu, dok su desničarski populisti u poletu.

Da desnica i ne smeta toliko evropskoj politici, pokazuje i kako zapadni mediji najavljuju Orpoa – kao proevropskog konzervativca. Danas, 4. aprila, Finska će postati zvanično članica NATO-a, manje od godinu dana nakon što je podnijela zahtjev za pridruživanje ovom vojnom savezu, neposredno nakon početka ruske invazije na Ukrajinu.
Ono što je činjenica jeste da, bez obzira koja koalicija se bude napravila u Helsinkiju, volja za članstvom u NATO-u će ostati nepromijenjena.

Kako osjenjuje Radio slobodna Evropa, pitanje NATO-a je sada toliko mejnstrim u finskoj politici da su sada postale istinitije nego ikad primjedbe američkog predsjednika Joea Bidena da će se desiti ,,NATO-izacija’ Finske.”

Koalicione perspektive

Lider finske stranke desnog centra Nacionalna koalicija Peteri Orpo proglasio je pobjedu na parlamentarnim izborima u Finskoj, gde se očekuje da će naslediti aktuelnu premijerku Sanu Marin.

Za većinu u parlamentu od 200 mesta potrebne su najmanje tri stranke. Marin je do sada vladala sa koalicijom lijevog centra koja se sastoji od pet partija.

Za razliku od socijaldemokrata, konzervativci nisu isključili saradnju sa desničarskim populistima.

Kako je izvestio finski javni servis ILE, koalicioni pregovori će verovatno biti teški za Orpo. Njegova stranka se od socijaldemokrata razlikuje po budžetskoj politici i stavu o nacionalnom zaduživanju, a od desničarskih populista po odnosu prema imigraciji i EU.

Ženstveni desničarski populizam u Evropi i Finskoj

Što se tiče izbornog rezultata, dvije stvari treba odmah istaći: Finns partija (formalno poznata kao Pravi Finci) ostvarila je svoj najbolji izborni rezultat osvojivši 20,1 posto glasova i ukupno drugo mjesto.

To pokazuje da je desničarski populizam još uvijek u velikoj mjeri sila s kojom se treba računati u Evropi i da je tema migracije, oko koje je Finns pravio mnogo buke u toku kampanje, još uvijek potencijalni pobjednički izborni as.

Međutim, mediji sugerišu da je u pitanju ,,mekša” verzija desnog populizma i potencijalno čak “ženstvenija” strana. Baš kao i kod Marine Le Pen u Francuskoj i Giorgije Meloni u Italiji, Finns sada vodi žena, Riikka Purra, koja je ublažila prethodni kriticizam prema Evropskoj uniji i euru i jasno se zalaže za članstvo Finske u NATO-u.