Izvor: Ambasada Palestine u Crnoj Gori

Na Svjetski dan izbjeglica, 7 miliona Palestinaca još uvijek čeka da ostvari svoje pravo na povratak u domovinu Palestinu

Palestinska populacija 1948. godine je iznosila 1.2 miliona, a stvaranje Izraela koje je prouzrokovalo Nakbu je iste godine pretvorilo 800.000 Palestinaca u izbjeglice. Ovaj broj je do danas porastao na 7 miliona registrovanih izbjeglica u Agenciji Ujedinjenih nacija za pomoć palestinskim izbjeglicama (UNRWA), što predstavlja skoro polovinu kompletne palestinske populacije u svijetu (oko 13 miliona). Oko 60% palestinskih izbjeglica se nalazi u zemljama okruženja – Jordanu, Libanu i Siriji, dok ostali žive u izbjegličkim kampovima u okupiranoj Palestini.

Nasilno raseljavanje Palestinaca je započeto 1948. godine, nastavljeno 1967. i nikada nije prestalo. Izrael i dalje protivzakonito oduzima palestinsku zemlju, gradi ilegalna kolonijalna naselja i protjeruje Palestince iz domova u kojima su njihove porodice živjele vjekovima. Pored toga, Agencija Ujedinjenih nacija za pomoć palestinskim izbjeglicama (UNRWA), zadužena za zdravstvo i obrazovanje u palestinskim izbjegličkim kampovima, je u posljednjih par godina pod neprekidnim napadima američke administracije koja joj ukida finansiranje i čak pokušava i da je zatvori, sve sa ciljem da Palestincima uskrati pravo na povratak u svoju domovinu. Od 1948. godine Rezolucijom 194 potvrđeno je pravo palestinskim izbjeglicama da se vrate kući i da dobiju nadoknadu za gubitak ili uništavanje njihove imovine.

Amnesti internešenel optužio Izrael za aparthejd

Amnesti internešenel (AI) optužio je Izrael za sistematsku represiju i dominaciju nad Palestincima koji traje još od osnivanja jevrejske države 1948. godine i poklapa se s međunarodnom definicijom aparthejda.

U izveštaju, na 278 strana, pripremanom tokom četiri godine, ta organizacija za ljudska prava sa sedištem u Londonu, pridružila se Hjuman rajts voču i izraelskoj organizaciji Becelem u optužbama o aparthejdu unutar Izraela i na okupiranim teritorijama.

To je deo rastućeg međunarodnog pokreta za redefinisanje izraelsko- palestinskog sukoba kao borbe za ista prava više nego teritorijalni nesporazum.

Takva nastojanja su pojačana u protekloj deceniji jer je mirovni proces u potpunom zastoju, a Izrael je učvrstio kontrolu nad okupiranim teritorijama i nestaje interesovanje za rešenje sukoba po modelu dve države, odnosno stvaranje paletinske države uz jevrejsku.

Amnesti i druge organizacije, navode da je rascepkanost teritorija na kojima Palestinci žive deo režima kontrole čiji je cilj održavanje jevrejske hegemonije na području od reke Jordan do Sredozemnog mora.

Te organizacije ukazuju i na diskriminatorsku politiku unutar Izraela i u anektiranom istočnom Jerusalimu i blokadu pojasa Gaze kojim od 2007. godine vlada islamski ektremistički Hamas, te de fakto aneksiju Zapadne obale. Na njoj Izrael ima sveukupnu kontrolu i gradi i širi jevrejska naselja iako ih veći deo međunarodne zajednice smatra nelegalnim.

Palestinci su godinama optuživali Izrael za aparthejd i njihov predsednik Mahmud Abas je tu optužbu izrekao u septembru prošle godine (2021) u govoru u UN.

Amnesti navodi da je takva politika počela 1948. godine, kada je oko 700.000 Palestinaca pobeglo ili je isterano iz svojih domova u izraelsko-arapskom ratu.

Oni su činili 80 odsto stanovništva na teritoriji na kojoj je danas država Izrael, država koja im zabranjuje da se vrate da bi se očuvala jevrejska većina.

Palestinci koji su ostali unutar Izraela živeli su pod vojnom kontrolom sve do pred rat 1967. godine u kome je Izrael osvojio istočni Jerusalim, Zapadnu obalu i pojas Gaze.

Ranije izveštaje o aparthejdu izraelske vlasti su odbacivale kao pristrasne, a sada su oštrije reagovale i pre objavljivanja optužile AI za antisemitizam i delegitimisanje same egzistencije jevrejske države.