Crna Gora se obavezala da do 2035 godine prestane koristiti ugalj, dok je u akcionom planu Strategije razvoja energetike procijenjeno da će izgradnja toplifikacije trajati bar 15 godina. CEE Bankwatch net i Akcija za socijalnu pravdu upozorili su da državni plan toplifikacije Pljevalja, baziran na uglju kao energentu, otežava sprovođenje klimatskih ciljeva Crne Gore. Ove dvije organizacije pozivaju Vladu Crne Gore da preuzme odgovornost za sprovođenje energetske i pravedne tranzicije u Pljevljima.

CEE Bankwatch net i Akcija za socijalnu pravdu su upozorili su da državni plan toplifikacije Pljevalja, baziran na uglju kao energentu, otežava sprovođenje klimatskih ciljeva Crne Gore, stvarajući dugoročnu zavisnost od uglja i zarobljavajući finansije i razvoj grijanja utemeljen na obnovljivim izvorima energije. 

,,EPCG i Vlada Crne Gore već godinama promovišu rekonstrukciju postojećeg bloka TE Pljevlja kao prioritetnog projekta i neupitne investicije, koja uključuje i izdvajanje toplotnog izvora iz termoelektrane za potrebe daljinskog grijanja Pljevalja. Dok se očekuje da Pljevlja prestanu koristiti ugalj do 2035 godine ili zapravo i mnogo ranije, Crna Gora ne skriva namjeru da kroz projekat toplifikacije opravda spaljivanje uglja i nakon ovog perioda“, stoji u zajedničkom saopštenju ove dvije organizacije. 

CEE Bankwatch net i Akcija za socijalnu pravdu podsjećaju da je TE Pljevlja nastavila nelegalno svoj rad nakon što je utrošila 20 000 radnih sati dodijeljenih u skladu sa EU Direktivom o velikim ložištima.

Iz ovih organizacija kažu da rok za završetak planirane rekonstrukcije sa toplifikacijom je prolongiran do kraja 2024 godine.

,,Produžavanje roka uz uvećanje troška rekonstrukcije sa 55 na 80 miliona eura i kontinuirani rast cijene uglja dovode u pitanje ekonomsku i klimatsku računicu modernizacije TE Pljevlja“, stoji su saopštenju.

CEE Bankwatch net i Akcija za socijalnu pravdu  podsjećaju da se Crna Gora obavezala da do 2035 godine prestane koristiti ugalj, dok je u akcionom planu Strategije razvoja energetike procijenjeno da će izgradnja toplifikacije trajati bar 15 godina, što bi značilo da kompletni sistem neće biti završen do godine napuštanja uglja, pri čemu bi i prva faza bila funkcionalna svega 5 godina.

,,Da Vlada ne razmišlja o dekarbonizaciji sektora grijanja svjedoči tender EPCG iz novembra 2021. god, kao i potpisani ugovor za izradu idejnog rješenja toplifikacije, iz kojih je isključeno bilo kakvo razmatranje alternativnih rješenja daljinskog grijanja, plana integracije obnovljivih izvora ili buduće kompletne transformacije na obnovljive izvore, iako je Izvještaj nezavisne ekspertske kuće Plan Energi o alternativnim rješenjima grijanja za Pljevlja, potvrdio da je u Pljevljima moguće sprovesti toplifikaciju zasnovanu u potpunosti na obnovljivim izvorima“, stoji u saopštenju i Akcije za socijalnu pravdu.

Kovačević: Sagorijevanje uglja sve skuplje i ekonomski neprihvatljivo

U saopštenju ispred CEE Bankwatch net, oglasila se Nataša Kovačević koordonatorka za Crnu Goru, navodeći da umjesto da Crna Gora radi ubrzano na obnovljivim izvorima energije, ona izdvaja sve više novca da bi opravdala dalje sagorijevanje uglja.

,,Planirana toplifikacija grada predstavljena kao nužnost je zapravo potpuno novi infrastrukturni fosilni projekat i dodatni teret ka ispunjavanju naših klimatskih obaveza“, navela je Kovačević.

Ona je kazala da projektom izgradnje primarnog toplovoda iz termoelektrane, građani Pljevalja biće primorani da iz svoga džepa izdvajaju za priključenja na ovaj prljavi izvor, koji će koštati, neuporedivo više nego sam toplovod.

,,Samo dijelom sredstava predviđenih za rekonstrukciju, Crna Gora može izgraditi cijeli sistem grijanja u Pljevljima koji bi bio baziran na solarnoj energiji, tehnologiji sezonskog skladištenja i toplotnih pumpi, te obezbijediti jeftinu energiju, čist vazduh i dostizanje klimatskih ciljeva“, tvrdi Kovačević.

Na kraju, ona je apelovala na nacionalne i lokalne vlasti da izbjegnu bespotrebne troškove ulaganja u toplifikaciju na ugalj sugerišući da se treba suočiti  konačno sa činjenicom da je sagorijevanje uglja svakom godinom sve skuplje, te da donosi neprihvatljivo velike ekonomske rizike čak i na na srednji rok.