Istoriju nastanka i razvoja parkova možemo posmatrati kao istoriju u kojoj je čovjek stvarao životni prostor za sebe i svoju zajednicu. Stvarajući prostor po svojoj mjeri čovjek je itekako bio na ispitu svog odnosa sa prirodom: s jedne strane osvajajući je, s druge strane uvažavajući.

Danas imamo velike gradove i metropole i izgleda da je čovjek više potčinjavao prirodu nego joj se povinovao, pa pomenuti džinovski urbani sistemi ni malo ili vrlo malo podsjećaju na nekadašnje životne prostore u kojima je čovjek izgrađivao i starao se o svojoj zajednici. Međutim i u tako gabaritnim betonskim kompleksima  jedno je ostalo i danas kao konstanta – potreba za prirodom, a urbana i razvojna politika gradova mora uvažiti taj sociološki i psihološki aspekt života u gradovima.

Oduvijek, pa i danas priroda je izvor života za čovjeka i dobar odnos prema njoj danas nazivamo kulturom življenja.

Parkovi koji su nerijetko obilježja mnogih gradova, predstavljaju spomenike kulturi življenja i primjeri su svjesnog odnosa čovjeka prema sebi i prirodi. Sačuvati i dizajnirati park u gradu znači podići živi spomenik urbanizmu i stvoriti dokaz umijeća življenja sa prirodom, razumijevanja prirodnog bogatstva koje nam je na raspolaganju, ali i potreba građana.

Pri planskom razvoju urbanih cjelina, čovjek bi ostavljao vitalne djelove ekosistema na koje se novi grad naslanja. Oni djelovi koji su po sebi već bili karakteristični, bogati biodiverzitetom ili jednostavno lijepi ostavljani su kako zbog vrijednosti po sebi, tako i zbog vrijednosti koje će jednog dana imati za ljude u gabaritnom gradskom kompleksu.

Ovakve primjere možemo pratiti u većim gradovima Evrope i svijeta. Za potrebe ovog teksta osvrnućemo se na dva grada centralne Evrope: Nama najbliža Ljubljana, nekad i dio zajedničke jugoslovenske države; i grad Beč, jedan od najzelenijih gradova Evrope. Pod uticajem srednjeevropske kulture, arhitekture i urbanizma Ljubljana je sačuvala  zelenu cjelinu, danas znanu kao park Tivoli koji decenijama predstavlja veliku rekreativnu i kulturnu zonu grada. U Beču, gradu sa preko 800 parkova, izdvajamo ogromni Prater park površine 6 miliona metara kvadratnih.

Tivoli Park, Ljubljana

Tivoli je danas prepoznat, ne samo kao gradski park, nego i zaštićeno područje. 1984. godine uredbom je oblast proglašena kao prirodni predio od posebnog značaja.

To je veliki ekosistemski kompleks koji obuhvata sami gradski park Tivoli i šumske oblasti Rožnika, brda Šiška i Koseze ukupne površine od 459 hektara. Na površini ovog parka osim sportske i rekreativne infrastrukture nalaze se i kulturni spomenici, ali zoološki vrt, ugostiteljski objekti itd.

Prater park u Beču

Neki podaci govore da u Beču na svakog stanovnika dođe čak 120 kvadratnih metara zelenila, čime se ovaj grad svrstava među najzelenije u Evropi.

Prater je velika zelena površina u Beču površine 6 miliona metara kvadratnih. Često, kada se govori o Prateru uglavnom se misli na zabavni park Wurstelprater, međutim ovaj park je fascinatna zelena urbana površina na kojoj se spajaju kultura i arhitektura, tradicija i inovacija.

Građani pored relaksacije, boravka u prirodi mogu svakodnevno i da se edukuju  sa mnogih edukativnih parkovskih tabli. Nekada je zemljište na kome se danas nalazi Prater bilo carsko lovište ali ga Jozef II otvara za javno korišćenje 1766. godine. Park postaje najatraktivniji  prostor za rekreaciju u gradu sa trim, biciklističkim i hipodromskim stazama, ali i mjesto na kome ubrzo niču restorani i kafei, a zatim i razne druge atrakcije za zabavu poput ringišpila.

Ovaj tekst je prethodno objavljen na portalu Volim Danilovgrad