Izvor: Glas Zabjela

U svjetlu hronične paralize političkog sistema u Crnoj Gori i sve manje funkcionalnih mehanizama koji su na raspolaganju građanima da artikulišu i upute svoje interese prema institucijama, tema mjesnih zajednica postaje značajna kao institucionalna adresa. Mjesne zajednice su poslednjih godina toliko degradirane da građanima na lokalnom nivou nije ostao ni jedan instrument kojim bi mogli da utiču na politku.

U istraživačkom tekstu ,,Urušavaju mjesne zajednice i kriju troškove iz budžeta“ objavljenom na portalu Glas zabjela, ova tema se detaljno tretira, pogotovo u kontekstu Glavnog grada.

Po mišljenju autora teksta, iako mjesne zajednice nikada nisu imale potpunu autonomiju, građani su na zborovima mogli neposredno da biraju svoje predstavnike, koji su mogli biti i nestranačke ličnosti, njihove komšije, bez zaziranja od partijskih interesa.

,,Ti predstavnici bi se onda obraćali lokalnoj samoupravi u ime građana, sa jednim jedinim ciljem – da služe i pomažu svojim komšijama u rješavanju zajedničkih problema“, piše Glas Zabjela.

U svjetlu tridesetogodišnjeg poltičkog mnopola jedne poltiičke partije, degradiranje i obesmišljavanje instance koja koja decentralizuje lokalnu vlast, kakva je mjesna zajednica, logičan je potez kojim se omogućava opštinskoj upravi da sačuva monoplizovanu moć i uticaj.

,,Jednostavno, jaka mjesna zajednica bi osnaživala građane, a samim tim potčinila lokalnu samoupravu građanskoj volji“, piše Glas Zabjela.  

Za one koji slabije poznaju tematiku vezanu za rukovođenje i organizovanje na nivou lokalnih samouprava, Glas zabjela podsjeća da proces urušavanja mjesnih zajednica nije počeo juče, već se odvija, gotovo sistematski, već nekoliko godina.

Tako su građani došli od prava da direktno biraju svoje mjesne predstavnike na zboru građana, preko toga da predstavnike ne biraju građani već da oni procentualno proizilaze iz političkih partija u Skupštini Glavnog grada, sve do danas, kada aktuelna Odluka o mjesnim zajednicama propisuje da Skupština Glavnog grada određuje iz kojih političkih partija će biti članovi Savjeta mjesne zajednice.

To znači da one mjesne zajednice koje su se politički drugačije opredijelile, ipak moraju da imaju predstavnike iz redova vladajuće partije-koalicije, što dovodi do urušavanja legitimiteta mjesne zajednice. Građane ne predstavljaju oni koje bi oni sami izabrali, već se njihova volja i vizija uređenja lokalne zajednica utapa u izbornu volju na nivou Glavnog grada.

Kako izgleda struktura mjesnih zajednica

Ranija Odluka o mjesnim zajednicama je govorila da su organi Mjesne zajednice: Savjet mjesne zajednice i predsjednik Savjeta. Savjet predstavlja izvršni organ mjesne zajednice i biraju ga građani na zboru dok se predsjednik Savjeta bira iz redova članova Savjeta. 

Savjet je ranije imao pet članova u mjesnoj zajednici koja ima do 5000 stanovnika, sedam članova u mjesnoj zajednici koja ima od 5000 do 10000 stanovnika, devet članova u mjesnoj zajednici koja ima preko 10000 stanovnika i mandat Savjeta trajao je četiri godine.

Zbor građana, većinom glasova prisutnih građana, usvaja zahtjeve i predloge i upućuje ih nadležnom organu. Organi opštine dužni su da, u roku od 60 dana od dana održavanja zbora građana, razmotre zahtjeve i predloge i o njima obavijeste građane. Način sazivanja zbora građana, način rada i odlučivanja uređuje se statutom ili posebnim aktom opštine.

Tako je bilo nekad.

Međutim, u Glavnom gradu mjesne zajednice već nekoliko godina ne funkcionišu kao što je slučaj u drugim opštinama.

Apsolutni uticaj DPS-a u mjesnim zajednicama

Po trenutnom stanju stvari, bilo kakav pluralizam u političkom, kulturnom, organizacionom smislu u mjesnim zajednicama nije moguć. Centralizovano upravljanje kroz partijski podobne predstavnike mjesnih zajednica sugeriše da će iste biti samo u službi partijskih interesa kao što su prikupljanje podataka o glasačkom tijelu ili razna selektivna asfaltiranja, uređenja prostora, igrališta… u predizbornim kampanjama.

U ovom slučaju, sve mjesne zajednice su partijske ćelije DPS-a.

Skupština Glavnog grada je novom Odlukom od prošle godine, predvidjela organe mjesne zajednice: Savjet i sekretara.

Savjet ima pet članova kojima mandat, kao i sekretaru, traje četiri godine. Sekretara imenuje Odbor za izbor i imenovanja, nakon javnog poziva. Obor za izbor i imenovanja direktno imenuje i dva člana savjeta, takođe nakon javnog poziva.

Po jednog od tri preostala člana savjeta predlažu: Gradonačelnik (trenutno DPS); Klub odbornika sa najvećim brojem odbornika iz reda odborničke većine (trenutno DPS); Klub odbornika sa najvećim brojem odbornika iz reda opozicije (trenutno koalicija Demokrate – URA)

Ova tri člana gradonačelnik i klubovi odbornika predlažu, a imenovanje istih vrši Odbor za izbor i imenovanja koji predstavlja stalno radno tijelo Skupštine Glavnog grada koje, kao i sve druge odbore, čine poslanici Skupštine.

Mjesta u odboru se dijele u odnosu na broj poslanika u parlamentu, a kako sastav odbora odgovara stranačkoj strukturi Skupštine, tako trenutno u Odboru od 9 članova, 5 su poslanici DPS-a, tri koalicije Demokrate-URA i jedan Demokratski Front – SNP.

Na ovaj način Demokratska partija socijalista ima potpunu kontrolu nad svim odlukama vezanim za mjesne zajednice.

Tako da vlast u organima mjesne zajednice, bez obzira na želju i političku opredijeljenost stanovnika mjesne zajednice, uvijek ima vladajuća partija na nivou Glavnog grada. U ovom slučaju, članovi DPS-a biraju sekretara i 4 od 5 članova savjeta, dok URA-Demokrate predlažu jednog člana Savjeta za kojeg Obor (gdje većinu ima DPS) odlučuje da li da imenuje ili odbaci.

Integralan tekst možete pročitati na link: Urušavaju mjesne zajednice i kriju troškove iz budžeta